Đề bài: Ông cha ta câu: “Đói cho sạch, rách cho thơm”. Bằng hiểu biết của mình em

hãy làm sáng tỏ câu tục ngữ đó.

Bài làm

Trong cuộc sống hiện tại cũng như thời xưa, vẻ đẹp bên ngoài là vốn quý, là niềm tự

hào của mỗi con người. Song phẩm chất bên trong còn quý giá hơn nhiều. Trong kho

tàng tục ngữ, cao dao Việt Nam có rất nhiều câu tục ngữ thể hiện điều đó. Và một

tiêu biểu, điển hình, phổ biến nhất đó chính là câu tục ngữ: “Đói cho sạch, rách cho

thơm”.

Câu tục ngữ có hai vế, đối rất chỉnh. tác giả dân gian đã mượn những thứ gần gũi,

thiết thực với đời thường để biểu lộ những tư tưởng, quan điểm của những người dân

lao động. Câu tục ngữ này mượn hình ảnh “đói” và “rét” để nói lên hoàn cảnh nghèo

khổ, thiếu thốn của cuộc sống bấy giờ. “Sạch” và “thơm” là cách sống trung thực,

không tham lam, biết giữ gìn phẩm chất trong sạch, không sa vào tội lỗi. Hai chữ

“cho” có nghĩa là giữ lấy. Hai động từ đó là hai động từ quan trọng nhất trong bài,

thể hiện hành động, thói quen, những biểu lộ của người dân lao động. Phải biết giữ

gìn phẩm giá, nhân cách đó chính là bài học của câu tục ngữ trên. Đó cũng chính là

quan điểm sống của người dân lao động hoàn toàn trái nghịch với cách sống của giai

cấp thống trị.

Thời phong kiến xưa, xã hội đầy rẫy những bất công, rối ren, giai cấp thống trị

nghiệt ngã, bóc lột nhân dân ta dưới nhiều hình thức, coi thường, khinh rẻ những

người dân lao động. Theo bản năng của con người, “con giun xéo lắm cũng quằn”,

đến mức đường cùng thì tự nhiên phải biết chống lại bằng bất cứ hành động nào, có

mấy ai nghĩ đến việc giữ gìn phẩm chất, thanh danh. Ấy vậy mà những người dân

lao động, đối với họ điều đó là quan trọng nhất, là mục tiêu để hướng tới, là động lực

thúc đẩy để sống. Dù có bần cùng, đói khổ đến đâu thì ý chí kiên cường của họ vẫn

luôn chiến thắng, niềm tin của họ vẫn không bao giờ tàn lui. Từ xa xưa, nước ta vốn

dĩ là một nước gắn liền với đồng ruộng, nhân dân ta lam lũ cùng nắng mưa, giai cấp

thống thị vẫn vắt kiệt sức của họ bởi những sưu thuế nặng nề, chính sách áp bức

đến tận xương tuỷ. Trong hoàn cảnh như vậy, con người mà không có lập trường thì

rất dễ bị nhơ bẩn về đạo đức. Những người dân lao động chỉ biết dựa vào nhau, thốt

nên lời những kinh nghiệm của cuộc sống để khuyên nhủ nhau sống sao cho khỏi hổ

thẹn với trời đất, sao cho khỏi cắn rứt lương tâm, danh dự, ám ảnh bới những tội lỗi

xấu xa mà mình đã gây ra.

Nói kết lại, đối với người lao động thời xưa, vật chất không có gì, họ chỉ biết sống

dựa vào ý chí, niềm tin, sự nỗ lực, phấn đấu. Nhờ vào những yếu tố đó mà họ đã

vượt lên được số phận, biết sống vui vẻ, lạc quan, yêu đời, không một sự bóc lột nào

có thể tước đi được tinh thần, lý trí của họ. Điều đó đã được đúc kết qua quá trình

lao động sản xuất, cô đọng được qua từng suy nghĩ của mỗi con người. Quan niệm

sống ấy thật cao đẹp, nó không chỉ là kinh nghiệm mà nó còn là lời dạy dỗ, khuyên

răn, chỉ bảo, áp dụng cho tất cả mọi người.

View more latest threads same category: